Phân tích tự sự: chủ đề, cấu trúc và đối thoại

By Lệ Dương Thị Mỹ

Bài trước bạn đã có câu hỏi nghiên cứu, tiêu chí chọn người kể và một bản gỡ băng phỏng vấn tự sự. Bản gỡ băng đó chỉ là nguyên liệu thô: nó chưa phải là "dữ liệu" theo nghĩa học thuật cho đến khi bạn đọc nó một cách có phương pháp. Hôm nay chúng ta làm phần khó nhất và cũng thú vị nhất của một nghiên cứu tự sự: biến lời kể thành diễn giải có căn cứ.

Sản phẩm cần nộp: một bản ghi phân tích cho mỗi người kể

Với tư cách người hướng dẫn, tôi không muốn thấy bạn viết "kết quả" vội. Tôi muốn thấy bản ghi phân tích (analysis memo), dài 1 đến 2 trang cho mỗi người kể chuyện, trong đó có ba thứ:

1. Một bản tóm tắt toàn thể câu chuyện bằng giọng của bạn, không phải bằng giọng người kể.
2. Các chủ đề bạn mã hóa được, kèm trích dẫn nguyên văn làm bằng chứng.
3. Một đoạn diễn giải nối dữ liệu với câu hỏi nghiên cứu của bạn.

Lý do phải làm thành memo: phân tích tự sự là quá trình lặp lại có ghi chép. Nếu bạn không ghi lại suy nghĩ tại thời điểm đọc, ba tuần sau bạn sẽ chỉ còn nhớ kết luận mà quên mất con đường dẫn tới nó. Chính con đường đó là thứ tạo nên độ tin cậy của nghiên cứu.

Ba lăng kính, một câu chuyện

flowchart TD
  D["🎙️ Bản gỡ băng"] --> T["🎯 Chủ đề<br/>nói gì"]
  D --> S["🏗️ Cấu trúc<br/>kể thế nào"]
  D --> P["🎭 Đối thoại<br/>kể cho ai"]
  T --> M["📝 Memo diễn giải"]
  S --> M
  P --> M

Ba lăng kính không loại trừ nhau. Chúng trả lời ba câu hỏi khác nhau về cùng một dữ liệu, và kỹ năng của nhà nghiên cứu là biết mình đang hỏi câu nào.

Phân tích chủ đề: nội dung và sự lặp lại

This lesson is premium content. Sign in and purchase the course to view the full content. Sign in