Checkpoint: Nền tảng lý thuyết nghiên cứu tự sự

By Lệ Dương Thị Mỹ

Quiz

Ba yếu tố tối thiểu khiến một đoạn kể trở thành tự sự là gì?
- Trình tự sự việc, nhân vật cùng hành động, và sự đánh giá (ý nghĩa người kể gán cho sự việc).
- Số liệu thống kê, biến số đo lường, và mô hình dự báo.
- Bối cảnh văn hóa, quan sát dài hạn, và ghi chép thực địa.
- Người kể, người nghe, và bản ghi âm buổi phỏng vấn.
Theo Clandinin và Connelly, bối cảnh của một câu chuyện có ba chiều nào?
- Gia đình, nhà trường và nơi làm việc.
- Người kể, người nghe và người phiên dịch.
- Quá khứ, hiện tại và tương lai.
- Thời gian, không gian và quan hệ xã hội.
Vì sao nói dữ liệu trong nghiên cứu tự sự được đồng kiến tạo?
- Vì nhà nghiên cứu viết lại lời kể của người tham gia bằng ngôn ngữ học thuật.
- Vì dữ liệu tự sự luôn được thu thập qua nhiều buổi phỏng vấn nhóm.
- Vì người tham gia và nhà nghiên cứu cùng kiểm tra chéo dữ liệu với một người thứ ba.
- Vì câu chuyện hình thành trong tương tác giữa người kể và người nghe, không nằm sẵn trong đầu người tham gia để nhà nghiên cứu lấy ra.
Theo Bruner, tư duy tự sự hiểu hành vi con người chủ yếu dựa vào điều gì?
- Quy luật nhân quả và các biến số đo lường được.
- Ý định, niềm tin, mong muốn và bối cảnh của nhân vật.
- Cấu trúc ngữ pháp của câu nói.
- Tần suất xuất hiện của hành vi trong một quần thể.
Theo Berger và Luckmann, hiện thực xã hội được kiến tạo qua ba quá trình nối tiếp nào?
- Mã hóa, phân tích và diễn giải.
- Bracketing, cốt truyện hóa và định vị.
- Ngoại hiện hóa, khách thể hóa và nội tâm hóa.
- Quan sát, phỏng vấn và ghi chép.
Một sinh viên nói: "Vì hiện thực là kiến tạo xã hội, nên mọi cách hiểu đều đúng như nhau và tôi không cần kiểm tra dữ liệu." Đây là lỗi gì?
- Nhầm tự sự với biên niên sử vì thiếu sự đánh giá.
- Bỏ qua vòng tròn thông diễn khi đọc một đoạn tách khỏi toàn bộ tiểu sử.
- Biến chủ nghĩa kiến tạo thành thuyết tương đối cực đoan; sự kiện vẫn có thật, cái được kiến tạo là ý nghĩa của sự kiện.
- Chọn truyền thống phê phán mà không có dữ liệu về quyền lực.
Thuật ngữ "thông diễn kép" (double hermeneutic) nhắc nhà nghiên cứu điều gì?
- Phải dịch bản ghi sang hai ngôn ngữ trước khi mã hóa.
- Nhà nghiên cứu diễn giải cách người tham gia đã diễn giải thế giới của chính họ.
- Phải dùng hai phương pháp phân tích song song trên cùng dữ liệu.
- Phải phỏng vấn mỗi người tham gia hai lần để so sánh câu trả lời.
Câu hỏi nào phù hợp nhất với truyền thống phê phán trong nghiên cứu tự sự?
- Đoạn hồi tưởng về mùa dịch được hiểu ra sao khi đặt cạnh toàn bộ tiểu sử của người kể?
- Người lao động di cư kể câu chuyện thành công của mình bằng những chất liệu văn hóa nào?
- Trong lời kể của nữ kỹ sư phần mềm, trải nghiệm nào bị im lặng, và bởi cấu trúc quyền lực nào?
- Kinh nghiệm chăm sóc cha mẹ mất trí nhớ hiện ra thế nào trong lời kể của người con?
Theo Ricoeur, việc người kể sắp xếp các sự kiện rời rạc thành một tổng thể có ý nghĩa, có đầu, giữa và cuối, được gọi là ____.
Nguyên tắc cho rằng ta chỉ hiểu được bộ phận khi đặt nó trong toàn thể, và ngược lại, được gọi là ____.
Hãy viết một đoạn khoảng 150 từ cho đề tài capstone của bạn: nêu câu hỏi nghiên cứu tự sự, truyền thống diễn giải bạn chọn, hai lý do gắn với câu hỏi, và một hệ quả thao tác cụ thể. Sau đó tự đánh giá đoạn viết của mình.