Thiết lập môi trường lab và tài khoản thi

# kind-config.yaml
kind: Cluster
apiVersion: kind.x-k8s.io/v1alpha4
nodes:
- role: control-plane
- role: worker
- role: worker

Bước 3: tạo cluster

kind create cluster --name cka --config kind-config.yaml

kind sẽ tải node image, khởi tạo control plane, cài CNI mặc định và join hai worker. Lần đầu có thể mất 2 đến 3 phút vì phải pull image.

Bước 4: kiểm tra

kubectl config current-context      # kind-cka
kubectl cluster-info
kubectl get nodes -o wide

Bạn cần thấy đúng 3 node ở trạng thái Ready. Nếu có node NotReady, chờ thêm 30 đến 60 giây rồi xem lại, thường chỉ là CNI chưa khởi động xong.

Bước 5: vào bên trong node

docker exec -it cka-control-plane bash
ls /etc/kubernetes/manifests
exit

Bạn sẽ thấy etcd.yaml, kube-apiserver.yaml, kube-controller-manager.yaml, kube-scheduler.yaml. Đây chính là các static pod, và kỹ năng sửa file trong thư mục này là một dạng bài rất hay gặp.

Bước 6: dọn dẹp khi cần làm lại

kind delete cluster --name cka

Sơ đồ chọn công cụ lab:

flowchart TD
    Start["🎯 Cần cluster lab"] --> Q{"Cần nhiều node<br/>và luyện kubeadm?"}
    Q -->|"Chỉ luyện kubectl"| Mini["💻 minikube"]
    Q -->|"Có, muốn nhanh"| Kind["📦 kind"]
    Q -->|"Muốn giống thi nhất"| VM["🖥️ VM + kubeadm"]
    Mini --> Done["✅ kubectl get nodes Ready"]
    Kind --> Done
    VM --> Done

Mẹo của mình: dựng kind trước để luyện hằng ngày, và dựng một cụm VM kubeadm riêng cho module 2. Đừng cố dùng một môi trường cho tất cả.

Luyện tập có hướng dẫn

Phần này bạn tự làm, mỗi bài đều bấm giờ. Mục tiêu không phải làm đúng, mà là làm nhanh và không cần nhìn tài liệu.

Bài tập 1: Dựng lại cluster mà không nhìn hướng dẫn (5 phút)

Xóa cluster cũ, dựng lại cluster tên cka với 1 control plane và 2 worker, sau đó xác nhận cả 3 node Ready.

kind delete cluster --name cka
kind create cluster --name cka --config kind-config.yaml
kubectl get nodes -o wide

Bài tập 2: Luyện phản xạ context (3 phút)

Chạy lần lượt và đọc kỹ output:

kubectl config get-contexts
kubectl config current-context
kubectl config use-context kind-cka
kubectl config view --minify -o jsonpath='{.contexts[0].context.namespace}'

Câu hỏi tự kiểm tra: nếu đề thi ghi "on cluster X, in namespace Y", bạn cần mấy lệnh để chắc chắn mình đang ở đúng chỗ? Câu trả lời mình hay dùng là hai: use-context và thêm -n <namespace> trong từng lệnh.

Bài tập 3: Ba task kiểu đề thi, chỉ dùng terminal (8 phút)

Làm cả ba task, bấm giờ, không mở trình duyệt.

1. Tạo namespace web và Deployment tên nginx dùng image nginx:1.27, 3 replicas, container port 80. Kiểm tra có đủ 3 pod Running.
2. Vào control plane node, liệt kê thư mục manifest static pod và cho biết pod nào trong kube-system là static pod.
3. Liệt kê các node kèm IP nội bộ và phiên bản kubelet.

kubectl create namespace web
kubectl create deployment nginx -n web --image=nginx:1.27 --replicas=3
kubectl get pods -n web

docker exec -it cka-control-plane ls /etc/kubernetes/manifests
kubectl get pods -n kube-system -o wide

kubectl get nodes -o wide

Bài tập 4: Hoàn tất tài khoản thi và kiểm tra hệ thống (10 phút)

Đây là phần không nằm trong terminal nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thi.

1. Đăng nhập portal của nhà cung cấp chứng chỉ, xác nhận gói thi của bạn đã active và tìm access code.
2. Đăng ký lịch thi qua PSI: chọn múi giờ, ngôn ngữ thi và khung giờ bạn tỉnh táo nhất.
3. Tải và chạy PSI Secure Browser trên đúng chiếc máy bạn sẽ dùng để thi, chạy mục kiểm tra hệ thống.
4. Kiểm tra webcam, micro, loa và băng thông mạng. Nên dùng cáp mạng thay vì Wi-Fi.
5. Tắt màn hình phụ, tắt notification, đặt máy ở phòng riêng, bàn sạch.
6. Chuẩn bị giấy tờ tùy thân có ảnh còn hiệu lực, đúng tên đã đăng ký.
7. Đọc lại Candidate Handbook một lần, ghi chú giờ check-in và danh sách tài liệu được phép mở.
8. Tìm link killer.sh trong portal học viên, đây là 2 buổi lab mô phỏng sát môi trường thi, đừng để đến sát ngày mới dùng.

[!TIP] Hãy làm bước 3 và bước 4 ít nhất một tuần trước ngày thi. Nếu webcam hoặc màn hình không đạt, bạn vẫn còn thời gian đổi thiết bị hoặc đổi lịch.

Bài tập 5: Tạo thói quen reset nhanh (2 phút)

Ghi lại đúng một lệnh dựng lại môi trường lab của bạn (với kind là kind delete cluster --name cka rồi kind create cluster ...) vào một file reset-lab.sh. Trong lúc luyện, bạn sẽ phá cluster rất nhiều lần, có script này thì không bao giờ ngại thử.

Lỗi thường gặp và cách xử lý

Lỗi cuối cùng là lỗi đắt nhất trong phòng thi. Mình từng làm xong một task, verify không thấy pod, hoảng lên, thì ra đang ở context của cluster khác. Từ đó mình có phản xạ: câu nào cũng bắt đầu bằng việc đọc context và namespace trong đề, và kết thúc bằng một lệnh verify.

Góc chuyên gia

• Dựng lab đúng phiên bản Kubernetes mà handbook ghi. Lệch một vài minor version có thể khiến flag của kubeadm hoặc output của kubectl khác đi, và bạn sẽ bối rối không cần thiết.

• Luôn có một snapshot trước khi phá. Với VM, tạo snapshot. Với kind, chỉ cần nhớ lệnh dựng lại. Thời gian tiết kiệm được khi luyện tập là rất lớn.

• Đặt độ phân giải 1920x1080 và font terminal cỡ vừa. Trong bài thi bạn phải đọc nhiều output dài, màn hình nhỏ làm bạn cuộn nhiều và mất thời gian.

• Học copy/paste bằng bàn phím. Trong terminal của môi trường thi thường là Ctrl+Shift+C và Ctrl+Shift+V. Luyện ngay trên máy mình để không phải nghĩ trong lúc thi.

• Nhập YAML nhanh bằng heredoc, tránh mở editor nếu không cần:

  cat <<EOF | kubectl apply -f -
  apiVersion: v1
  kind: Namespace
  metadata:
    name: web
  EOF
  

• Đặt lịch thi vào buổi sáng, sau khi lab đã ổn định 2 đến 3 tuần. Đừng đặt lịch trước khi dựng xong môi trường, vì đó là lúc bạn còn đang loay hoay với công cụ chứ chưa luyện được dạng bài.

• Dùng killer.sh đúng hai lượt. Lượt một làm full 2 giờ như thi thật, ghi lại mọi chỗ bí. Lượt hai sau khoảng 3 ngày, sau khi đã ôn lại các phần yếu.

Tóm tắt và bước tiếp theo

Tóm lại những gì cần nhớ:

• Có cluster lab là điều kiện bắt buộc để luyện CKA. kind là lựa chọn nhanh nhất cho đa node, VM cộng kubeadm là bản giống thi nhất.
• Bốn lệnh kiểm tra nền tảng: {{c1::kubectl config get-contexts}}, {{c2::kubectl config use-context}}, kubectl cluster-info, kubectl get nodes -o wide.
• Vào node bằng docker exec với kind, bằng ssh rồi sudo -i với VM hoặc môi trường thi. Manifest static pod nằm ở {{c3::/etc/kubernetes/manifests}}.
• Tài khoản thi cần được chuẩn bị trước: đăng ký lịch, chạy kiểm tra hệ thống PSI, chuẩn bị giấy tờ và phòng thi.

Bài tiếp theo: bạn đã có cluster, giờ là lúc làm tay nhanh hơn. Bài sau đi vào kubectl tốc độ: alias, --dry-run=client -o yaml, jsonpath và kubectl explain, đúng những thứ giúp bạn tiết kiệm 10 đến 15 phút trong phòng thi.

[
  { "front": "Bài thi CKA được làm trên môi trường nào?", "back": "Remote desktop qua PSI Secure Browser, thao tác hoàn toàn bằng terminal." },
  { "front": "Việc đầu tiên cần làm với mỗi câu hỏi trong đề thi là gì?", "back": "Chạy kubectl config use-context đúng context mà đề chỉ định." },
  { "front": "Lệnh liệt kê tất cả context và lệnh đổi context?", "back": "kubectl config get-contexts và kubectl config use-context <tên-context>." },
  { "front": "Hai lệnh kiểm tra cluster và node đang chạy?", "back": "kubectl cluster-info và kubectl get nodes -o wide." },
  { "front": "kind chạy node dưới dạng gì và vào node bằng lệnh nào?", "back": "Container Docker, vào bằng docker exec -it <tên-node> bash." },
  { "front": "Manifest của static pod nằm ở thư mục nào?", "back": "/etc/kubernetes/manifests." },
  { "front": "Lệnh tạo cluster kind 3 node từ file cấu hình?", "back": "kind create cluster --name cka --config kind-config.yaml, với 1 control-plane và 2 worker." },
  { "front": "Lệnh dựng nhanh cluster một node bằng minikube?", "back": "minikube start --cpus=2 --memory=4096." },
  { "front": "Vì sao nên dựng lab nhiều node thay vì một node?", "back": "Để luyện drain, taint/toleration, nodeSelector và troubleshoot node NotReady." },
  { "front": "Lấy quyền root trên node trong môi trường thi như thế nào?", "back": "ssh vào node rồi chạy sudo -i." },
  { "front": "killer.sh là gì và có mấy buổi?", "back": "Lab mô phỏng sát môi trường thi, thường kèm 2 buổi trong gói mua CKA." },
  { "front": "Cần chạy gì trên máy thi trước ngày thi?", "back": "PSI Secure Browser compatibility check, kèm kiểm tra webcam, micro và màn hình." },
  { "front": "Hậu quả của việc làm đúng nhưng sai context?", "back": "Cluster hoặc namespace không thay đổi, câu đó thường bị 0 điểm." }
]

Trong bài thi CKA, bước đầu tiên của mỗi câu là chạy {{c1::kubectl config use-context}} với context mà đề chỉ định.
Cluster kind chạy mỗi node như một {{c2::container Docker}}, nên muốn vào node phải dùng {{c3::docker exec}}.
Manifest của static pod nằm trong thư mục {{c4::/etc/kubernetes/manifests}}.
Sau khi ssh vào node, lệnh {{c5::sudo -i}} giúp lấy quyền root để sửa file cấu hình.
Lệnh {{c6::kubectl get nodes -o wide}} cho biết node nào chưa Ready, IP nội bộ và phiên bản kubelet của từng node.